06/11/2026 - Gosia

SIBO i IMO, część 2: test oddechowy

Jeśli myślicie, że test oddechowy to po prostu dmuchnięcie kilka razy w probówkę, podziwiam Wasz optymizm. Test mierzy gazy wytwarzane przez mikroorganizmy w jelitach, więc wszystko, co wpływa na te mikroorganizmy albo na tempo pracy jelit, może zafałszować wynik. Dlatego przygotowania zaczynają się kilka tygodni przed samym badaniem.

Mieszkam w Wielkiej Brytanii, więc zacznę od tego, co znam z własnego doświadczenia. Tutaj punktem odniesienia jest protokół przygotowany przez sekcję fizjologii przewodu pokarmowego Brytyjskiego Towarzystwa Gastroenterologicznego. Według niego antybiotyków nie bierzecie przez cztery tygodnie przed badaniem. Leki przeczyszczające i przyspieszające pracę jelit najlepiej odstawić na tydzień, a probiotyki na co najmniej tydzień. Ale leki przepisane przez lekarza odstawiacie tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że to bezpieczne. Żaden test nie jest tego wart.

Przez co najmniej 24 godziny przed badaniem unikacie produktów, które fermentują. Zostaje Wam białko bez dodatków, czyli kurczak, ryba i jajka, do tego biały ryż oraz zwykła herbata, kawa albo woda. Bez nabiału, owoców i warzyw, bez strączków, pszenicy i innych zbóż, bez alkoholu. Kulinarne wyżyny to nie są, ale to tylko jeden dzień. Potem 12 godzin na czczo, więc większość osób robi test z samego rana.

W dniu badania nie palicie papierosów, e-papierosów też nie. W trakcie testu żadnej aktywności fizycznej i żadnej drzemki. Zęby możecie wcześniej umyć, byle nie połykać pasty. Głównie będziecie siedzieć, więc weźcie ze sobą książkę.

A jak to wygląda w Polsce? Od razu zaznaczam, że to nie jest moje doświadczenie, tylko informacje z ogólnodostępnych źródeł. Nie znalazłam polskich wytycznych towarzystwa naukowego dotyczących samego testu oddechowego w kierunku SIBO. Polskie publikacje opierają się na dokumentach międzynarodowych, między innymi na konsensusie północnoamerykańskim i wytycznych europejskich z 2022 roku. Dlatego instrukcje polskich placówek potrafią się różnić od brytyjskich.

Na przykład Medicover zaleca odstawienie probiotyków i leków zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego (IPP) na dwa tygodnie przed badaniem, oczywiście po konsultacji z lekarzem. Dzień wcześniej dopuszcza tylko chude mięso, chudą rybę i jajka, już bez ryżu. A tuż przed pierwszym pomiarem prosi o przepłukanie ust płynem antyseptycznym.

Morał? Każdy szpital, przychodnia i laboratorium ma własną instrukcję, która nie musi się dokładnie pokrywać z tym, co tu opisałam. Więc przeczytajcie ją porządnie.

Ile to trwa? To zależy od testu.

Najpierw oddajecie próbkę wyjściową, potem wypijacie roztwór cukru i oddajecie kolejne próbki w ustalonych odstępach. Jak często i jak długo, zależy od protokołu, więc naprawdę bywa różnie. Brytyjskie zalecenia stawiają na laktulozę jako pierwszy wybór, a glukozę traktują jako opcję zapasową, ale szpitale robią to po swojemu. W moim szpitalu użyto glukozy, a test trwał nieco ponad godzinę. Mój prywatny test domowy z Healthpath był z laktulozą i trwał ponad trzy godziny, z próbką co 30 minut. W Medicover test z laktulozą trwa od 90 do 180 minut, a pomiary robi się co 15-20 minut.

Teraz to, o co wszyscy pytają. Publicznie czy prywatnie?

W Wielkiej Brytanii w ramach NHS wszystko zaczyna się od lekarza rodzinnego. Przy objawach przypominających zespół jelita drażliwego brytyjskie wytyczne NICE zalecają, żeby najpierw wykluczyć inne choroby kilkoma podstawowymi badaniami krwi, między innymi markerami stanu zapalnego i przeciwciałami w kierunku celiakii. Jeśli SIBO nadal wchodzi w grę, zwykle dostajecie skierowanie do gastroenterologa, a test robi się w szpitalu. Jaki cukier zostanie użyty i czy szpital w ogóle wykonuje testy oddechowe, zależy od placówki.

W ramach NHS nie płacicie nic. Płacicie swoim czasem. Ja na gastroenterologa czekałam długo i wiem, że to nie tylko ja.

Jedna rada z mojego doświadczenia: zapytajcie, czy będzie mierzony metan. Nie każdy szpital bada go domyślnie. Mój test na NHS miał początkowo obejmować tylko wodór. Ponieważ wcześniej miałam dodatni wynik w kierunku metanu, poprosiłam o jego dodanie i konsultant się zgodził. Jeśli jednym z Waszych głównych objawów są zaparcia, to pytanie ma znaczenie, bo IMO rozpoznaje się na podstawie metanu, nie wodoru.

Prywatnie jest szybciej. Firmy takie jak Healthpath (nie, nikt mi za to nie płaci) wysyłają zestaw do domu, badanie robicie sami, a próbki odsyłacie pocztą do laboratorium. W przypadku Healthpath trafiają do laboratorium w Niemczech, a moje wyniki przyszły po około dwóch tygodniach. Płacicie z własnej kieszeni, wiadomo.

W Polsce, z tego, co udało mi się ustalić, wodorowo-metanowy test oddechowy robi się przede wszystkim prywatnie. Żeby trafić do gastroenterologa w ramach NFZ, potrzebujecie skierowania, a to, czy test oddechowy jest dostępny na NFZ, zależy od placówki.

Ale jest haczyk, i to w obu krajach. Wynik z prywatnego testu nie przychodzi razem z receptą. Nadal potrzebujecie lekarza, który go oceni i zdecyduje o leczeniu. Niektórzy lekarze rodzinni bez problemu działają na podstawie prywatnego wyniku. Inni powiedzą, że to sprawa dla gastroenterologa. Ja trafiłam na jednych i drugich, w odstępie kilku dni.

Dlatego jeśli decydujecie się na test prywatnie, warto przed zamówieniem zestawu zapytać lekarza, czy uwzględni jego wynik. Może to Wam oszczędzić pieniędzy, czasu i jednej niezręcznej wizyty.

I niezależnie od tego, którą drogę wybierzecie, pamiętajcie, o czym pisałam w części 1. Test oddechowy nie jest idealny. Test z glukozą może przeoczyć rozrost w dalszych odcinkach jelita cienkiego, a test z laktulozą może wyjść dodatni, choć SIBO wcale nie ma. Wynik zawsze powinien ocenić lekarz, biorąc pod uwagę objawy i historię choroby.